Wolontariusze są nieocenionym wsparciem dla organizacji pozarządowych. Angażują swój czas i energię z potrzeby serca, a ich praca pomaga realizować misję NGO. Współpraca z wolontariuszem to jednak ulica dwukierunkowa – obie strony coś dają i coś zyskują. Ważne jest, aby jasno określić, co organizacja może zaoferować wolontariuszowi oraz jakich postaw i zobowiązań może od niego oczekiwać.
Co organizacja pozarządowa oferuje wolontariuszowi?
- Szkolenia i rozwój kompetencji. Dobra organizacja inwestuje w rozwój swoich wolontariuszy. Możesz zaoferować wstępne szkolenia przygotowujące do zadań, warsztaty rozwijające umiejętności (np. z komunikacji, zarządzania projektami czy obsługi narzędzi biurowych) oraz dostęp do wiedzy eksperckiej z obszaru, w którym działa organizacja. Wolontariat to okazja do nauki przez doświadczenie – Twoja organizacja może stać się dla wolontariusza „szkołą” praktycznych kompetencji społecznych i zawodowych.
- Satysfakcja i poczucie misji. Wolontariusze często szukają poczucia, że ich działania mają sens i wywierają pozytywny wpływ. Dając im jasno określoną rolę w realizacji misji, pozwalasz im odczuć, że są częścią czegoś większego. Włączenie wolontariuszy w realne projekty i pokazywanie efektów ich pracy (np. poprzez dzielenie się historiami osób, którym pomogli) buduje ich motywację i daje satysfakcję z altruistycznej działalności.
- Bycie częścią zespołu. Ważne, by wolontariusz czuł się pełnoprawnym członkiem organizacji. Twoja organizacja może zaoferować przyjazną atmosferę pracy, włączanie wolontariuszy w spotkania zespołu, podejmowanie decyzji (tam, gdzie to możliwe) oraz kulturę doceniania ich wkładu. Proste gesty jak imienne przedstawienie na stronie internetowej, udział w szkoleniach wewnętrznych czy wspólne świętowanie sukcesów sprawiają, że wolontariusz czuje więź z organizacją.
- Referencje i uznanie: Choć wolontariat jest bezpłatny, organizacja może wynagrodzić zaangażowanie w inny sposób. Wystaw formalne zaświadczenie o wolontariacie lub list referencyjny, który wolontariusz będzie mógł wykorzystać w przyszłości (np. szukając pracy). Doceniaj publicznie ich pracę – np. poprzez podziękowania w mediach społecznościowych, drobne upominki okolicznościowe czy dyplomy uznania. Takie gesty pokazują, że organizacja zauważa i ceni wkład wolontariuszy.
- Elastyczność i bezpieczne warunki. W miarę możliwości postaraj się dostosować zakres zadań i grafik do dyspozycyjności wolontariusza. Zapewnij mu odpowiednie narzędzia i materiały do pracy oraz wdrożenie w obowiązki. Dobra organizacja oferuje też ubezpieczenie NNW (od nieszczęśliwych wypadków) podczas wykonywania zadań wolontariackich oraz dba o przestrzeganie zasad BHP, by wolontariusz mógł działać w bezpiecznych warunkach.
Czego może oczekiwać organizacja od wolontariusza?
- Zaangażowanie i odpowiedzialność. Skoro wolontariusz deklaruje chęć pomocy, organizacja ma prawo oczekiwać, że będzie on sumiennie wywiązywał się ze swoich zadań. Oznacza to punktualność, dotrzymywanie ustalonych terminów i rzetelne wykonywanie powierzonych obowiązków. Wolontariusz powinien czuć się współodpowiedzialny za projekty, w które się angażuje – tak, jakby był członkiem personelu.
- Przestrzeganie zasad i wartości. Każda NGO ma swoją misję i wartości, które definiują jej działania. Wolontariusz powinien je respektować i reprezentować w swoim zachowaniu. Oczekuj, że wolontariusze będą przestrzegać zasad pracy przyjętych w organizacji (np. polityki ochrony danych, kodeksu etycznego, zasad komunikacji). Ważne jest też przestrzeganie ustalonych procedur – np. rozliczania czasu pracy wolontariackiej czy zasad bezpieczeństwa.
- Chęć nauki i inicjatywa. Wolontariusz nie musi wszystkiego umieć od razu, ale organizacja może oczekiwać otwartości na nowe informacje i gotowości do uczenia się. Proaktywna postawa jest mile widziana – wolontariusz może proponować własne pomysły usprawnień czy nowe inicjatywy, trzymając się jednocześnie wyznaczonych ram działania. Oczekuj, że wolontariusz będzie zadawał pytania, gdy czegoś nie wie, i skorzysta z oferowanego mentoringu lub wsparcia.
- Regularna komunikacja. Dobra współpraca opiera się na komunikacji. Organizacja może oczekiwać, że wolontariusz będzie informował o postępach swoich prac, ewentualnych trudnościach czy zmianach w swojej dyspozycyjności. Ważne jest, by w razie niemożności wywiązania się z zadania (np. z powodu choroby) wolontariusz odpowiednio wcześnie dał znać koordynatorowi. Taka odpowiedzialna postawa pozwala organizacji reagować na bieżąco i uniknąć przestojów w działaniach.
- Dotrzymanie zobowiązań. Jeśli zawieracie formalne porozumienie wolontariackie, oczekuj przestrzegania jego warunków. Dotyczy to zarówno zakresu zadań, jak i okresu współpracy. Choć wolontariusze to osoby dobrowolnie świadczące pracę, Twoja organizacja może wymagać, by traktowali oni swoje zobowiązania poważnie. Nie oznacza to braku elastyczności – życie bywa nieprzewidywalne – ale ważne, by w razie konieczności zmiany ustaleń wolontariusz szukał rozwiązań razem z organizacją, zamiast nagle rezygnować bez słowa.
Współpraca z wolontariuszami opiera się na wzajemnym szacunku i zrozumieniu potrzeb obu stron. Twoja organizacja, proponując wolontariat, powinna zadbać o atrakcyjną ofertę rozwoju i docenienia dla ochotników. Jednocześnie warto od początku jasno komunikować oczekiwania wobec wolontariuszy, by uniknąć nieporozumień. Klarowne zasady, dobra komunikacja i troska o relacje sprawią, że wolontariat stanie się dla obu stron owocnym doświadczeniem.
